Neden kontrol edilir
Altın, kıymetli taş ve döviz kolayca taşınabilen, değerini koruyan varlıklardır. Bu nedenle suç gelirlerinin aklanması ve terörün finansmanı için kullanılma riski yüksek kabul edilir. 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun ve ilgili yönetmelikler, kıymetli maden ve taş alım satımı yapanları ve döviz bürolarını yükümlüler arasında sayar.
Yükümlülüklerin merkezinde müşterinin tanınması vardır: müşterinin kim olduğunu belgeyle tespit etmek ve işlemin olağan dışı olup olmadığını değerlendirmek. Müşterinin yaptırım listelerinde veya Resmî Gazete dondurma kararlarında yer alıp almadığına bakmak bu değerlendirmenin bir parçasıdır.
Ne zaman sorgulanır
- yeni bir müşteriyle ilk kez işlem yapılırken,
- kimlik tespiti gerektiren tutardaki bir alım veya satımda,
- işlem olağandan farklı göründüğünde: alışılmadık tutar, nakit ısrarı, başkası adına işlem gibi,
- düzenli müşteriler için belirli aralıklarla ve listelerde önemli bir değişiklik olduğunda.
Kimlik tespiti gerektiren tutarlar ve ayrıntılar MASAK düzenlemeleriyle belirlenir ve zaman içinde güncellenir. Güncel eşikler için MASAK'ın yayımladığı rehberlere bakın.
Tezgâhta kontrol akışı
- Kimliği alın. Kimlik kartı veya pasaporttaki ad, soyad, doğum tarihi, doğum yeri, belge numarası ve uyruğu kullanacaksınız.
- Sorgulayın. Telefonunuzdan yaptırım sorgulama formunu açın, adı kimlikteki gibi yazın, doğum tarihini, doğum yerini, pasaport veya kimlik numarasını ve uyruğu ekleyin.
- Kararı okuyun. "Eşleşme yok" çıkarsa işleme devam edebilirsiniz. "Olası eşleşme" çıkarsa her kaydın doğum tarihi ve uyruğunu kimlikle karşılaştırın. "Zayıf eşleşme" çıkarsa istenen ek bilgileri girip yeniden sorgulayın.
- Emin değilseniz durun. Bilgiler uyuşuyor veya kararsız kaldıysanız işlemi tamamlamadan uyum görevlinize ya da prosedürünüzde belirtilen kişiye danışın.
- Tutanağı saklayın. Sonucu yazdırın veya PDF olarak kaydedip işlem belgeleriyle birlikte dosyalayın.
Sonucu dosyalamak
Bir denetimde "bu müşteriyi kontrol ettiniz mi" sorusuna verilecek en iyi yanıt, tarihli bir kayıttır. Sorgu tutanağı bu amaçla tasarlandı ve tek bir A4 sayfaya sığar:
- referans numarası ve Türkiye saatiyle sorgu zamanı,
- sorguda kullanılan ad, doğum bilgileri, belge numarası, uyruk ve cinsiyet,
- bakılan kaynak türleri,
- kararın kendisi ve varsa olası kayıtların listesi, uyuşan alanlarıyla birlikte.
Olası bir eşleşmeyi inceleyip aynı kişi olmadığına karar verdiyseniz, bunu neden düşündüğünüzü (örneğin "doğum yılı ve uyruk farklı") tutanağın üzerine not edip imzalamanız iyi bir uygulamadır.
Mevcut müşteriler
Listeler sürekli değişir. Geçen ay temiz çıkan bir müşteri bu ay listeye eklenmiş olabilir. Düzenli müşterilerinizi belirli aralıklarla yeniden kontrol etmeniz gerekir. Birkaç adı aynı anda taramak için kardeş sitemiz yaptirimtarama.com bir listeyi tek seferde tarar.
Bu sitede IP adresi başına günde 5 ücretsiz sorgu hakkı vardır. Her işlemde sorgulama yapan ve müşteri kayıtlarını düzenli olarak yeniden taratmak isteyen işletmeler için EksenGOLD, kimlik tespiti ve yaptırım taramasını işlem kayıtlarıyla birlikte tek panelde sunar.
Bir adı şimdi sorgulayın
Ad, doğum tarihi, doğum yeri ve pasaport veya kimlik numarasıyla yaptırım listelerinde, Resmî Gazete kararlarında, arananlar listelerinde ve haber sitelerinde ücretsiz arama yapın.